Ekonomi Bakanlığınca yeni teşvik sistemi kapsamında yatırımcılara verilen Yatırım Teşvik Belgelerinin bir takım avantajları bulunmaktadır. Bu avantajlardan KDV istisnası ve Gümrük Vergisi Muafiyetleri hakkında detaylı bilgiler aşağıdadır.

KATMA DEĞER VERGİSİ (KDV) NEDİR?

KDV, harcama üzerinden alınan vergilerin başında gelmektedir. Harcama üzerinden alınan vergiler ürünü ya da hizmeti son kullanan tarafça ödenmesi gereken bir vergi niteliği taşır. Ancak bu durum, son kullanıcının satış esnasında tanımlanması sorununu doğurmaktadır. Katma Değer Vergisinde bu sorun sadece yaratılan katma değerin vergilendirilmesi yoluyla aşılmıştır. Son kullanıcı olmayan alıcılar, ödemiş oldukları KDV’yi, toplamış oldukları KDV’den indirebilmekte, indirim yoluyla giderilemeyen KDV ise Maliye Bakanlığınca iade edilebilmektedir. Son kullanıcılar ise vergi yükünü taşımaktadır.

KDV İSTİSNASI VE KAPSAMI

KDV’ne ilişkin düzenlemeler 25.10.1984 tarih ve 3065 sayılı “KDV Kanunu” ile yapılmaktadır. Söz konusu Kanunun 11-18. maddeleri ile KDV’ne ilişkin istisnalar düzenlenmiştir. Anılan Kanunu’nun 13/d maddesinde yatırım teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizat teslimlerinin KDV’den müstesna olduğu belirtilmiştir.

Başta 3065 sayılı Kanun’unun 13/d maddesinde bahsi geçen “makine ve teçhizat”ın tanımı olmak üzere uygulamaya ilişkin açıklamalar 69 seri no.lu KDV Genel Tebliği ile yapılmıştır. Söz konusu KDV Genel Tebliği’nde makina ve teçhizat, “amortismana tabi iktisadi kıymet niteliği taşıyan ve mal ve hizmet üretiminde kullanılan sabit kıymetler” olarak tanımlanmıştır. Sektörlerin yapısı itibariyle üretim faaliyetinin yanı sıra idari ve pazarlama gibi üretim dışı alanlarda kullanılan aynı cins sabit kıymetler ise bu kapsama girmemektedir. Örneğin mal veya hizmet üretiminde kullanılan bilgisayar makine ve teçhizat olarak değerlendirilebilirken, üretim dışı alanlar (muhasebe, pazarlama, satış gibi) için temin edilen bir bilgisayar makine ve teçhizat olarak değerlendirilmemektedir. Anılan Tebliğ çerçevesinde;

• Sarf malzemeleri,

• Yedek parçalar,

• Hizmet üretiminde doğrudan ve zorunlu olarak kullanılanlar dışındaki masa, sandalye, koltuk, dolap, mefruşat gibi demirbaşlar

• Taşıt araçları [otomobil, panel, arazi taşıtı, otobüs (Belediyeler ve İl Özel İdareleri ile bunların bağlı kuruluşları ve hisselerinin tamamına sahip oldukları şirketlerce şehir içi yolcu taşımacılığında kullanılmak üzere iktisap edilecek olanlar hariç), minibüs, kamyonet, kamyon, treyler ve çekici (Euro I ve Euro II normlarına uygun yeşil motoru haiz olanlar hariç) gibi]

• Hava, deniz ve demiryolu taşıma araçları (Katma Değer Vergisi Kanununun l3/a maddesi hükmü çerçevesinde istisna uygulanabilmektedir.) KDV istisnası kapsamı dışındadır.

Ancak; yüklü ağırlığı 45 tonu geçen off road truck tipi kamyonlar ile karayoluna çıkması mümkün olmayan kaya tipi damperli kamyonlar, madencilikte kullanılan damperli kamyonlar, frigorifik kamyonlar, forkliftler, iş makinaları, vinçler, tarım makinaları, hastane yatırımlarında kullanılan ambulanslar, apron araçları ve benzerlerinin teslim ve ithalinde KDV istisnası kapsamında işlem yapılabilmektedir.

GÜMRÜK VERGİSİ NEDİR?

Gümrük vergisi dış ticaret yapan iki veya daha fazla ülke arasında mal ve hizmetlerin ülkeye girişlerinde o ülke ekonomisinin aldığı paradır. Ülkemizin uyguladığı gümrük vergisi oranları Ekonomi Bakanlığınca yayımlanan İthalat Rejim Kararı ile belirlenmektedir.

GÜMRÜK VERGİSİ MUAFİYETİ VE KAPSAMI

Yatırım teşvik belgesi kapsamında yurt dışından temin edilecek yatırım malı makine ve teçhizat, İthalat Rejim Kararı’nda belirtilen gümrük vergisinden muaf olarak temin edilebilmektedir. Bu muafiyete ilişkin düzenleme, 15.06.2012 tarih ve 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Karar’ın 9. Maddesi ile yapılmıştır. Söz konusu düzenleme ile “teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malı makine ve teçhizatın ithali”, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken gümrük vergisinden muaf tutulmuştur. Dolayısıyla yatırım teşvik belgesi kapsamında gümrük vergisi muafiyeti uygulanabilmesi için, belge kapsamında temin edilecek yatırım mallarının “makine ve teçhizat” niteliği taşıması gerekmektedir. “Makine ve teçhizat”ın tanımı ise 69 seri no.lu KDV Genel Tebliği ile yapılmıştır. Söz konusu KDV Genel Tebliği’nde makine ve teçhizat, “amortismana tabi iktisadi kıymet niteliği taşıyan ve mal ve hizmet üretiminde kullanılan sabit kıymetler” olarak tanımlanmıştır. Ancak, gümrük vergisi muafiyeti “makine ve teçhizat” niteliği taşımayan bazı mallar için de uygulanabilmektedir. Bu çerçevede,

• Otomobil ve hafif ticarî araç yatırımlarında yatırım dönemi içerisinde kalmak kaydıyla monte edilmemiş haldeki (CKD) aksam ve parçaların ithali ve

• Gemi ve elli metrenin üzerindeki yat inşa yatırımlarında tekne kabuğu ithali yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken gümrük vergisinden muaf tutulmuştur. Söz konusu malların “makine ve teçhizat” kapsamına girmemesi sebebiyle KDV Kanunu’nun 13/d maddesi kapsamında KDV istisnası uygulanmamaktadır. Benzer bir şekilde, otomobil üretimi yapan yatırımcıların ithal edeceği otomobiller için de gümrük vergisi muafiyeti uygulanabilmektedir. Şöyle ki; otomobil üretimine yönelik olarak asgari 100.000 adet/yıl kapasiteli yeni bir yatırım yapılması veya mevcut tesislerin kurulu kapasitelerinin en az 100.000 adet/yıl artırılması halinde, teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yirmisinin gerçekleştirilmesini müteakip, yatırım süresi içerisinde olmak kaydıyla gümrük vergisine tabi olmaksızın yatırımcılara A, B ve C segmentlerinden otomobil ithaline izin verilebilmektedir. Teşvik belgesi kapsamında ithaline izin verilen toplam otomobil sayısı, belgede kayıtlı ilave kapasitenin yüzde %15’inin aşamamaktadır. Ancak, belge kapsamında motor üretiminin de yer alması halinde, motor üretim kapasitesinin yüzde %15’i kadar daha (motor üretim kapasitesinin, otomobil üretim kapasitesinden fazla olması durumunda otomobil kapasitesi dikkate alınır) yukarıda belirtilen segmentlerden ilave otomobil ithaline izin verilebilmektedir. II.a. Gümrük Vergisi Muafiyeti Uygulanmayan Makine ve Teçhizat Teşvik belgesi kapsamında; • Otobüs, • Çekici (Euro normlarına uygun yeşil motoru haiz olanlar hariç),

• Mobilya, 9 • Motorbot, • Kamyon (off-road truck tipi karayoluna çıkması mümkün olmayan kaya tipi damperli kamyonlar hariç),

• Transmikser,

• Beton santrali,

• Forklift ve

• Beton pompası temini gümrük vergisi muafiyeti kapsamı dışındadır.

Sayılan yatırım malları, makine ve teçhizat niteliği taşısa da gümrük vergisi muafiyetinden faydalanamamaktadır. Ancak, bu durum anılan malların KDV istisnası desteğinden faydalanamayacağı anlamına gelmemektedir. Ayrıca, makine ve teçhizat bedelinin yüzde beşine kadar yedek parça, gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dahil edilebilmektedir. II.b. Kullanılmış Makine ve Teçhizat İthalatı Yukarıda açıklanan kapsama giren kullanılmış makine ve teçhizatın yatırım teşvik belgesi kapsamında ithal edilmesi ve gümrük vergi muafiyetinden faydalandırılması mümkün bulunmaktadır. Bu çerçevede, “münferit kullanılmış makine ve teçhizatın ithali” ve “kullanılmış komple tesisin ithali” olarak iki ayrı düzenleme olduğunu söylemek mümkündür. Münferit kullanılmış makine ve teçhizatın ithali: İthalat Rejimi Kararı uyarınca ithali mümkün olan kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat (karayolu nakil vasıtaları hariç) ile İthalat Rejimi Kararının 7. maddesi uyarınca ithaline izin verilen makine ve teçhizat yatırım teşvik belgesi kapsamında temin edilebilmektedir. Yatırım teşvik belgesi kapsamında temin edilmek istenen kullanılmış makine ve teçhizatın “Eski, Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak İthal Edilecek Maddelere İlişkin Tebliğ” eki listede yer almaması halinde, Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü’nden söz konusu makine ve teçhizatın İthalat Rejimi Kararı uyarınca ithaline izin verildiğine dair bir yazı alınması gerekmektedir. Kullanılmış komple tesis ithali: Bu kapsamdaki tesislerin ithaline yönelik talepler ise Ekonomi Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünce proje bazında değerlendirilmektedir. Kullanılmış komple tesis taleplerinin değerlendirilebilmesi için yatırımcıların, tesise ait makine ve teçhizatın model ve imal yıllarını da gösterir dökümlü fatura veya proforma fatura asılları ile birlikte Bakanlığa müracaat etmeleri gerekmektedir. Bakanlıkça görevlendirilecek personelin komple tesisin bulunduğu ülkede yapacakları ekspertiz neticesinde uygun görülmesi halinde, kullanılmış komple tesisin teşvik belgesi kapsamında ithaline izin verilebilmektedir. Yatırım teşvik belgesi kapsamında kullanılmış münferit makine ve teçhizat ya da kullanılmış komple tesisin ithalinin uygun görülmesi halinde Ekonomi Bakanlığınca yatırım teşvik belgesi ve ithal makine ve teçhizat listesi üzerine ilgili şerhler derç edilir. Diğer taraftan; baskı, basım, matbaa, tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon yatırımlarına yönelik teşvik belgeleri kapsamında kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat ithal edilememektedir.

Eğer firma olarak yeni yatırım teşvik sisteminin avantajlarından faydalanarak yatırım yapmak istiyorsanız detaylı bilgi ve danışmanlık için bizimle irtibata geçiniz.